ANTRENÖRLÜKDE  ETIK KURALLAR

 

 

Bir toplumda meslekler, insanlarin yaralanacaklari mal ve hizmetleri üretirler. Ancak, her meslekte, insanlara zararli olabilecek girisimleri önlemek amaci ile konmus, üyelerin faaliyetlerini sinirlayan bazi kurallar vardir. Yasal yaptirimi olsun olmasin, bir meslegin etik kurallari, hizmet götürülen insanlari ve bu yolla meslegin toplumda sayginligini korumaya yönelik önlemlerdir  (Kuzgun, 1992).

              Antrenörlükte, toplumuna spor ortaminda hizmet vermeyi amaçlayan bir meslek grubudur ve spor ortamindaki bireylerle ve gruplarla birlikte çalisir. Bu baglamda, Amerikan Olimpiyat Komitesi antrenör olarak çalisan bireylerin çalisma ortaminda karsi karsiya kaldiklari karar verme süreçlerine yol gösterici olmasi ve spor ortamindaki  antrenörün çalistigi kisilerin ve gruplarin  haklarini korumaya yönelik ve zararli olabilecek girisimleri önlemeye yönelik bazi etik kurallar belirlemistir. Bu etik kurallar antrenörlerin profesyonel olarak islerini yönlendirmeleri için de önem tasimaktadir. Her antrenörün bu etik kurallari bilmesi ve bu etik kurallara uymasi bireysel sorumlulugu dahilindedir. Burada bu kurallar, ............................................................... çevirilerek özetlenecektir:

GENEL KURALLAR

ILKE A: YETERLIK
Antrenör,  meslegi ile ilgili yeterliliklerini ve  sinirliliklarinin farkina varmalidir. Sadece yeterli egitime, deneyime sahip olduklari hizmetleri ve teknikleri kullanmalidirlar. Eger antrenör üst düzey standartlara sahip degilse, çalistigi sporculara zarar vermemek için gerekli önlemleri almalidir. Yapmis oldugu isle ile ilgili gerekli bilimsel ve profesyonel bilgilere sahip olmak, bunlari korumak ve devam eden bir egitime ihtiyaci oldugunun farkina varmalidir. Antrenörler, uygun bilimsel, profesyonel, teknik ve yönetsel kaynaklari kullanmalidirlar.  

ILKE B: DOGRULUK/DÜRÜSTLÜK

Antrenörler, antrenörlük uygulamalari sirasinda centilmen, dürüst ve digerlerinin haklarina saygili olmalidirlar. Kendisini tanitirken, niteliklerinden, ürünlerinden veya ücretten bahsederken,  yaniltici, yanlis açiklamalar yapmamalidirlar. Inanç sistemlerinin, degerlerinin, ihtiyaçlarinin ve sinirliliklarinin ve bunlarin çalistiklari kisiler üzerindeki etkilerinin farkina varmalidirlar.

ILKE C: PROFESYONEL SORUMLULUKLAR

Antrenörler profesyonel görevlerini ve sorumluluklarini yerine getirebilecek profesyonel standartlara sahip olmalidirlar. Antrenörler, kendi davranislarinin sorumluluklarini almali ve antrenman yöntemlerini sporcularin ihtiyaçlarina adapte etmelidirler. Sporcularin ihtiyaçlarina cevap verebilmek için, profesyonel kisi ve kuruluslara danismali ve bunlarla isbirligine geçmelidirler. Antrenörler diger kisiler içinde ayni derecede dogru olan ahlaki degerlere sahip olmalidirlar. Gerektiginde, etik olmayan uygulamalardan kaçinmak ve bunlari önlemek amaci ile meslektaslarina danismalidirlar.

ILKE D: KISIYE SAYGI VE DEGER VERME

Antrenörler, kisinim temel haklarina, degerlerine ve kisiliklerine saygi duymalidirlar. Yas, cinsiyet, irk, etnik köken, ulusal kimlik, din, cinsel egilim, engel, dil ve sosyoekonomik statü gibi farklardan kaynaklanabilecek kültürel, bireysel ve rol farkliliklarinin farkina varmalidirlar. Antrenör bu faktörlerden kaynaklanabilecek yanliligin çalismasini etkilemesini engellemelidir.

ILKE E: BASKALARININ IYILIGINI  GÖZETME

Antrenör profesyonel olarak temasta oldugu diger kisilerin haklarini gözetmelidir. Profesyonel is yasaminda, antrenörler sporcularinin ve diger katilimcilarin iyiliklerini dikkate almalidir. Antrenörlerin sorumluluklari ve ilkeleri arasinda çatisma oldugunda, zarari en aza indirecek sekilde antrenör bu çatismayi çözmelidir. Antrenör kendisi ve digerleri arasindaki güç farkliligina duyarli olmalidir ve profesyonel iliskiler süresince ve profesyonel iletisimden sonra diger kisileri yanlis yola sevk etmemeli ve sömürmemelidir.

ILKE F: SORUMLU ANTRENÖRLÜK

Antrenör yasadigi ve çalistigi topluma karsi profesyonel sorumluluklarinin farkinda olmalidir. Insanlarin iyiligine katkida bulunmak için spor bilgisini uygulamali ve halka duyurmalidir. Isini kötüye kullanmamalidir. Antrenörler kanunlara uymalilar ve spora özgü kanunlarin ve politikalarin gelisimini cesaretlendirmelidirler. Profesyonel zamanlarini kendi çikarlari için kullanmamak için cesaretlendirilmelidirler.

ETIK STANDARTLAR

GENEL STANDARTLAR:

Bu genel standartlar antrenörlerin bütün profesyonel aktiviteleri için uygulanabilir.

 1.01.  ETIK STANDARTLARIN UYGULANABILIRLIGI:

Kisisel davranislar ve özel aktiviteler antrenörlügün resmi görevleri arasinda olmadigi düsünülür, fakat antrenörler rolleri geregi 

sporcularina model olduklari konusunda hassas olmalidirlar. Ahlaki olmayan ve kurallara uygun olmayan olarak algilanan özel

aktiviteler antrenörün çevresini etkileyebilir, antrenör bu etik standartlara tutarli olarak uymak için cesaretlendirilmelidirler.

 

1.02 YETERLIGIN SINIRLARI

  • a)          Antrenörler sadece egitimleri, uygulamalari, süpervizyonlu ve profesyonel deneyimlerine dayanan kendi yeterlilikleri içerisindeki hizmetleri sunmalidirlar.
  • b)          Antrenörler, egitim aldiktan, uygulama yaptiktan ve o alanda teknikte uzmankisilere danistiktan sonra yeni bir teknigi kullanmalidirlar.
  • c)          Yeterince hazirligi olmadan, kendi yeterliliklerinden emin olmadikçaantrenörler sporcularini ve baskalarini zarardan korumak için adim atmalidirlar

1.03. UZMANLIGIN KORUNMASI
             Antrenörler alanlarindaki son bilimsel ve profesyonel gelismeleri takip etmeli ve
kullandiklari becerilerde yeterliliklerini korumalidirlar.

 
 
1.04. PROFESYONEL KARARLAR IÇIN TEMELLER:

   Antrenörler karar verirken veya profesyonel çaba harcarken bilimsel ve profesyonel bilgilere önem vermelidirler.

1.05. ANTRENÖRLÜK HIZMETLERININ DOGASININ VE SONUÇLARININ TANIMLANMASI

  Antrenörler bireylere, gruplara, organizasyonlara hizmetlerini sunarken onlarin anlayabilecegi bir dille hizmetlerini anlatmali ve uygulamalardan

sonra hizmetlerinin bulgulari ve sonuçlari ile ilgili bilgi vermelidirler.  

1.06. BASAKALRINA SAYGI

  Antrenörler, kendisinden farkli degerlere, tutumlara ve görüslere sahip bireylerin haklarina saygili olmalidirlar.

1.07. AYRIMCI OLMAMA

  Antrenörler, yas, cinsiyet, irk, etnik köken, ulusal köken, din, cinsel egilim, engel, dil, sosyo ekonomik statü veya kanunlarla belirlenen herhangi 

unsura dayanarak ayrim yapmamalidirlar.

 
1.08. CINSEL TACIZ
  • a)      Antrenörler cinsel tacize yeltenmemelidirler. Cinsel taciz, cinsel talep, el temasi, sözel veya sözel olmayan dogasinda cinsellik olan durumlari içerir.
  • Cinsel taciz ortami gerginlestirirken, ortamdaki insanlarin suistimal edilmesini içerir. 
  • b)      Antrenörler cinsel istismarin sikayetlerini dikkate alarak, maruz kalan kisilerin haklarina ve degerlerine saygi göstermelidirler.

1.09. DIGER TACIZLER

    Antrenörler, yas, cinsiyet, irk, etnik köken, ulusal köken, din, cinsel egilim, engel, dil, sosyo ekonomik statü gibi faktörlere dayanarak, çalistiklari ortamlarda iletisim halinde

bulunduklari kisileri taciz edecek davranislara girmemelidirler.

1.10. KISISEL PROBLEMLER VE ÇATISMALAR

  • a)        Antrenörler, kisisel problemlerinin ve çatismalarinin verimliliklerini etkilediginin farkina varmalidirlar. Buna göre, sporculara zarar verecek  kisisel problemlerini
  • bilmelidirler ve bu tür durumlarin  sporculara yansima ihtimali olabilecegi  aktivitelerden kaçinmalidirlar.
  • b)         Antrenörler, performanslarinin azalmamasi, için kisisel problemlerinin ile ilgili belirtilerin farkina varip yardim almalidirlar.
  • c)        Antrenörler, kisisel problemlerinin görevlerini yeterince yapamamasina etki edecegini tahmin ettiginde profesyonel yardim almali veya, isle ilgili
  • görevlerini azaltmali, veya birakmalidir.